Strona główna  /  Czas pracy  /  Czy przysługuje dodatkowa przerwa w pracy podczas upałów?

Czy przysługuje dodatkowa przerwa w pracy podczas upałów?

Data publikacji: 2026-11-19
Pracownik biurowy przy komputerze podczas upałów

Nie. Polskie przepisy nie gwarantują pracownikowi automatycznej dodatkowej przerwy tylko dlatego, że w miejscu pracy jest upał. Pracodawca może wprowadzić przerwy regeneracyjne, skrócić czas pracy albo wcześniej zakończyć zmianę, ale co do zasady jest to jego decyzja. Musi jednak zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz bezpłatne napoje po przekroczeniu określonych progów temperatury.

Co pracodawca musi zrobić podczas upałów?

Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do organizowania pracy w sposób bezpieczny i ograniczający jej uciążliwość. Przepisy nie tworzą jednak ogólnego prawa do przerwy „na upał”. Inaczej wygląda sytuacja z napojami profilaktycznymi. Po przekroczeniu określonej temperatury pracodawca musi zapewnić je pracownikom bezpłatnie i przez całą zmianę.

Warunki pracy Temperatura graniczna Obowiązek pracodawcy
Praca w pomieszczeniu Powyżej 28°C Zapewnienie bezpłatnych napojów dostępnych przez całą zmianę
Praca na otwartej przestrzeni Powyżej 25°C Zapewnienie bezpłatnych napojów dostępnych przez całą zmianę
Mikroklimat gorący WBGT powyżej 25°C W określonych warunkach zapewnienie napojów wzbogaconych w sole mineralne i witaminy

Napoje muszą być fizycznie dostępne dla pracowników. Pracodawca nie może zastąpić ich ekwiwalentem pieniężnym. Sama klimatyzacja również nie zwalnia z tego obowiązku, jeżeli temperatura na stanowisku pracy przekracza 28°C.

Przepisy nie ustanawiają ogólnej maksymalnej temperatury, po której przekroczeniu każdy dorosły pracownik musi zostać odsunięty od pracy. Określają natomiast obowiązek zapewnienia odpowiedniej wymiany powietrza oraz ochrony przed nadmiernym nasłonecznieniem i niekorzystnymi warunkami cieplnymi. Klimatyzacja, wentylacja, rolety czy żaluzje są sposobami ograniczenia uciążliwości pracy, ale nie zastępują napojów po przekroczeniu właściwego progu.

Jakie dodatkowe rozwiązania może wprowadzić pracodawca?

Pracodawca powinien ocenić temperaturę, wilgotność, nasłonecznienie, wysiłek fizyczny i rodzaj wykonywanych zadań. Jeżeli warunki stają się szczególnie uciążliwe, może zmienić organizację pracy. Do takich rozwiązań należą:

  • Przerwy regeneracyjne – dodatkowy odpoczynek w chłodniejszym, zacienionym lub klimatyzowanym miejscu.
  • Skrócenie czasu pracy – wcześniejsze zakończenie zmiany bez obniżenia wynagrodzenia, jeżeli decyzję podejmuje pracodawca.
  • Praca zdalna – możliwa wtedy, gdy charakter obowiązków i warunki prawne pozwalają na jej wykonywanie poza zakładem.
  • Rotacja pracowników – naprzemienne wykonywanie zadań na stanowiskach bardziej i mniej narażonych na ciepło.
  • Zmiana godzin pracy – przeniesienie najcięższych zadań na chłodniejsze godziny poranne lub ograniczenie pracy w pełnym słońcu.

Żadne z tych rozwiązań, poza obowiązkami wynikającymi z konkretnych przepisów BHP, nie uruchamia się automatycznie po wskazaniu temperatury na termometrze. Pracownik nie powinien samowolnie opuszczać stanowiska ani skracać sobie zmiany. Może natomiast zgłosić przełożonemu pogorszenie warunków i domagać się reakcji w ramach obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa pracy.

Kiedy pracownik może powstrzymać się od pracy?

Brak ogólnego limitu temperatury dla dorosłych nie oznacza, że pracodawca może ignorować realne zagrożenie. Zgodnie z art. 210 Kodeksu pracy pracownik może powstrzymać się od wykonywania pracy, jeżeli warunki nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego życia lub zdrowia. O takim powstrzymaniu trzeba niezwłocznie zawiadomić przełożonego.

Samo stwierdzenie, że jest gorąco, zwykle nie wystarczy do zastosowania tego przepisu. Znaczenie mają konkretne okoliczności, takie jak skrajne nasłonecznienie, intensywny wysiłek, brak dostępu do napojów, objawy przegrzania lub inne czynniki powodujące bezpośrednie ryzyko. Prawo to nie obejmuje pracowników, których obowiązkiem jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia.

Niepokojące objawy wymagają natychmiastowego przerwania pracy i zgłoszenia problemu przełożonemu:

  • zawroty głowy lub silny ból głowy,
  • nudności, osłabienie albo skurcze mięśni,
  • dezorientacja, przyspieszone tętno lub zaburzenia świadomości,
  • omdlenie albo utrata możliwości bezpiecznego wykonywania obowiązków.

W takiej sytuacji należy przejść w chłodniejsze miejsce i skorzystać z pomocy. Gdy objawy są nasilone lub nie ustępują, potrzebna może być pomoc medyczna.

Kogo obowiązują szczególne zasady?

Pracownicy młodociani podlegają dalej idącej ochronie. Nie mogą wykonywać pracy w pomieszczeniach, w których temperatura przekracza 30°C, a wilgotność względna powietrza przekracza 65%. Ten limit nie dotyczy ogółu dorosłych pracowników.

Odrębne ograniczenia mogą obejmować także kobiety w ciąży i kobiety karmiące, między innymi przy pracy w mikroklimacie gorącym lub przy dużych, nagłych zmianach temperatury. W takich przypadkach trzeba uwzględnić przepisy dotyczące prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia.

Najważniejsze rozróżnienie jest proste: napoje po przekroczeniu progów 28°C w pomieszczeniu i 25°C na zewnątrz są obowiązkiem pracodawcy, natomiast dodatkowa przerwa, skrócenie zmiany czy praca zdalna są rozwiązaniami zależnymi od organizacji pracy i oceny zagrożenia.


Artykuł nie stanowi porady prawnej i ma charakter informacyjny. W przypadku sporu dotyczącego warunków pracy lub zagrożenia BHP warto skonsultować się z Państwową Inspekcją Pracy albo prawnikiem.

Redakcja agape.com.pl

Agape to poradnik z zakresu prawa pracy. Wyjaśniamy zasady umów o pracę, urlopów, wynagrodzeń i zwolnień lekarskich, a także rozliczania czasu pracy w różnych wymiarach etatu. Opisujemy obowiązki pracodawcy, np. przy badaniach lekarskich. Podpowiadamy, jak wejść do zawodu w kadrach i płacach. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?