Tak, ale pracodawca nie zawsze może zrobić to jednostronnie. Jeśli pracownik nie miał jeszcze możliwości zapoznania się z wypowiedzeniem, pracodawca może je skutecznie wycofać. Po doręczeniu pisma cofnięcie wymaga zgody pracownika.
Kiedy pracodawca może cofnąć wypowiedzenie?
Wypowiedzenie umowy o pracę jest jednostronnym oświadczeniem woli. Do jego skuteczności nie potrzeba zgody pracownika. Inaczej wygląda jednak jego cofnięcie. Decydujący jest moment, w którym wypowiedzenie dotarło do pracownika w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią.
Jeżeli pracownik nie miał jeszcze takiej możliwości, oświadczenie o cofnięciu może dotrzeć do niego wcześniej albo jednocześnie z wypowiedzeniem. W takim przypadku wypowiedzenie nie wywoła skutku. Gdy pracownik już zapoznał się z pismem, pracodawca nie może samodzielnie zmienić swojej decyzji.
Jakie znaczenie ma art. 61 Kodeksu cywilnego?
W sprawach dotyczących oświadczeń woli stosuje się art. 61 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy. Zgodnie z tą zasadą oświadczenie skierowane do innej osoby zostaje złożone wtedy, gdy dotrze do niej w sposób pozwalający na zapoznanie się z jego treścią. Nie oznacza to, że adresat musi faktycznie przeczytać dokument. Wystarczy realna możliwość zapoznania się z nim.
Po skutecznym doręczeniu wypowiedzenie rozpoczyna bieg okresu wypowiedzenia. Późniejsze „rozmyślenie się” pracodawcy nie niweczy tego skutku. Cofnięcie jest wtedy możliwe tylko na podstawie zgody pracownika. Pracownik nie ma obowiązku jej wyrazić.
| Sytuacja | Wymagana zgoda | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Pracownik nie mógł jeszcze zapoznać się z wypowiedzeniem | Nie, jeśli cofnięcie dotrze wcześniej albo jednocześnie z wypowiedzeniem | Art. 61 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy |
| Pracownik otrzymał wypowiedzenie i mógł poznać jego treść | Tak, potrzebna jest zgoda pracownika | Art. 61 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy |
| Pracownik odmawia zgody na cofnięcie | Cofnięcie nie dochodzi do skutku | Skuteczne wypowiedzenie nadal obowiązuje |
Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Po doręczeniu wypowiedzenia pracodawca może zaproponować jego cofnięcie, ale nie może narzucić go pracownikowi. Brak zgody oznacza, że umowa rozwiąże się z upływem okresu wypowiedzenia, o ile wypowiedzenie nie zostanie skutecznie podważone z innej przyczyny.
Jak udokumentować cofnięcie wypowiedzenia?
Przepisy nie przewidują szczególnej formy zgody na cofnięcie wypowiedzenia. Dla celów dowodowych najlepiej jednak sporządzić pisemne porozumienie podpisane przez pracodawcę i pracownika. Dokument powinien jasno wskazywać, że obie strony chcą utrzymać zatrudnienie.
W porozumieniu warto zawrzeć następujące elementy:
- Informację o wcześniejszym wypowiedzeniu – z podaniem daty jego złożenia i rodzaju umowy.
- Oświadczenie pracodawcy o cofnięciu wypowiedzenia – sformułowane jednoznacznie.
- Zgodę pracownika – wraz z potwierdzeniem, że akceptuje dalsze trwanie stosunku pracy.
- Datę i podpisy obu stron – pozwalające ustalić, kiedy doszło do porozumienia.
Notatka ekspercka: zgoda pracownika może zostać wyrażona także w inny sposób, jeżeli jego zachowanie jasno ujawnia wolę cofnięcia wypowiedzenia. Pisemne porozumienie jest jednak bezpieczniejsze, ponieważ ogranicza późniejsze spory o to, czy wypowiedzenie zostało cofnięte i na jakich warunkach.
Czy istnieją wyjątki od tej zasady?
Szczególna sytuacja może wystąpić, gdy oświadczenie woli zostało złożone pod wpływem błędu. Przykładem jest pracownica, która w chwili składania własnego wypowiedzenia nie wiedziała, że jest w ciąży. W określonych okolicznościach może wtedy uchylić się od skutków swojego oświadczenia. Nie jest to jednak zwykłe cofnięcie wypowiedzenia przez zmianę decyzji, lecz odrębna instytucja prawna dotycząca błędu.
Sam fakt, że pracodawca złożył wypowiedzenie w okresie ochronnym albo naruszył przepisy o wypowiadaniu umów, nie daje mu automatycznie prawa do jednostronnego cofnięcia pisma. W razie sporu znaczenie może mieć data doręczenia oraz okoliczności, w których pracownik mógł zapoznać się z treścią wypowiedzenia.