Umowa o pracę na czas określony może trwać łącznie maksymalnie 33 miesiące, a z tym samym pracodawcą można zawrzeć najwyżej 3 takie umowy. Po przekroczeniu limitu czasu albo liczby umów zatrudnienie z mocy prawa staje się zatrudnieniem na czas nieokreślony.
Jakie limity obowiązują?
Zasady wynikają z art. 251 Kodeksu pracy i dotyczą relacji między tym samym pracownikiem a tym samym pracodawcą. Umowy zawarte z innymi pracodawcami liczy się odrębnie. Przerwa między kolejnymi umowami u tego samego pracodawcy nie powoduje wyzerowania limitów.
| Limit liczby umów | Limit czasu trwania | Skutek przekroczenia |
|---|---|---|
| 3 umowy na czas określony | Łącznie 33 miesiące | Automatyczne przekształcenie w umowę na czas nieokreślony |
Przekroczenie któregokolwiek z limitów wywołuje skutek automatycznie. Nie trzeba składać wniosku ani podpisywać osobnego dokumentu, aby umowa stała się bezterminowa. Przy przekroczeniu limitu liczby umów następuje to od dnia zawarcia czwartej umowy, a przy przekroczeniu limitu czasu – od dnia następującego po upływie 33 miesięcy.
Do limitu nie wlicza się umowy na okres próbny. Jeżeli jednak w trakcie trwania umowy terminowej strony uzgodnią jej wydłużenie, takie przedłużenie jest traktowane jak zawarcie kolejnej umowy na czas określony. Zwykła zmiana innych warunków zatrudnienia, na przykład wynagrodzenia lub miejsca pracy, nie powoduje takiego skutku.
Kiedy limity nie mają zastosowania?
Kodeks pracy pozwala przekroczyć limit 33 miesięcy lub 3 umów, gdy charakter zatrudnienia uzasadnia terminową współpracę. Dotyczy to następujących sytuacji:
- Zastępstwo pracownika – umowa służy zastąpieniu osoby nieobecnej z usprawiedliwionej przyczyny.
- Prace dorywcze lub sezonowe – zatrudnienie jest związane z okresowym albo nieregularnym zapotrzebowaniem na pracę.
- Praca przez okres kadencji – czas zatrudnienia odpowiada kadencji określonego organu lub funkcji.
- Obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy – na przykład czasowa realizacja konkretnego projektu, jeżeli uzasadnia to rzeczywista potrzeba pracodawcy.
Przy zastosowaniu wyjątku pracodawca powinien wskazać w umowie jej cel albo okoliczności uzasadniające odstępstwo od limitów. Jeżeli przyczyną są obiektywne potrzeby pracodawcy, należy także zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy w terminie 5 dni roboczych od zawarcia umowy. Zawiadomienie może mieć formę pisemną lub elektroniczną.
Co zrobić, gdy pracodawca nie uznaje przekształcenia umowy?
Jeżeli został przekroczony limit czasu lub liczby umów, sama nazwa dokumentu nie zmienia skutku wynikającego z przepisów. Pracodawca nie może utrzymać zatrudnienia terminowego wyłącznie przez podpisanie kolejnej umowy oznaczonej jako „na czas określony”. W takiej sytuacji pracownik może:
- Wezwać pracodawcę na piśmie do sprostowania treści umowy i potwierdzenia, że zatrudnienie odbywa się na czas nieokreślony.
- Zgłosić sprawę Państwowej Inspekcji Pracy, która może skontrolować przestrzeganie przepisów prawa pracy.
- Wystąpić do sądu pracy z żądaniem ustalenia, że stosunek pracy został zawarty na czas nieokreślony.
Najważniejsze jest zachowanie dokumentów potwierdzających wszystkie umowy, daty ich obowiązywania oraz ewentualne przerwy w zatrudnieniu. Pozwala to prawidłowo ustalić, kiedy został przekroczony limit.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu z pracodawcą warto skonsultować sytuację z prawnikiem lub Państwową Inspekcją Pracy.