„Dwie godziny dla rodziny” nie wynikają z Kodeksu pracy. To dobrowolna akcja społeczna organizowana przez Fundację Humanites, a pracodawca nie ma ustawowego obowiązku zapewnienia pracownikom takiego czasu wolnego.
W pigułce: akcja jest inicjatywą społeczną, Kodeks pracy nie przyznaje z jej tytułu dwóch godzin wolnego, a decyzja o udziale i zasadach organizacji należy do pracodawcy.
Czy 2 godziny dla rodziny są prawem pracownika?
Nie. W Kodeksie pracy nie ma przepisu ustanawiającego zwolnienie od pracy w ramach akcji „Dwie godziny dla rodziny”. Udział firmy jest dobrowolny, dlatego pracownik nie może żądać tych godzin od pracodawcy, który nie przystąpił do inicjatywy.
Akcja jest związana z obchodami Międzynarodowego Dnia Rodziny przypadającego 15 maja. Jej organizator, Fundacja Humanites, zachęca firmy do podarowania pracownikom czasu na kontakt z rodziną lub innymi bliskimi osobami. Nie zmienia to jednak jej społecznego, a nie ustawowego charakteru.
Jakie zasady obowiązują w firmie uczestniczącej w akcji?
Jeżeli pracodawca zdecydował się na udział, powinien sam określić zasady korzystania z wolnego czasu. Informacji należy szukać w regulaminie pracy, porozumieniu, komunikacie wewnętrznym, intranecie albo w dziale HR. W praktyce ustalenia mogą dotyczyć między innymi terminu, sposobu wykorzystania godzin oraz zachowania prawa do wynagrodzenia.
Najważniejsze różnice między akcją a uprawnieniem wynikającym z ustawy przedstawiają się następująco:
- Akcja „Dwie godziny dla rodziny” – udział zależy od decyzji pracodawcy.
- Kodeks pracy – nie zawiera przepisu przyznającego te dwie godziny.
- Termin wolnego – może wynikać z ustaleń obowiązujących w konkretnej firmie.
- Wynagrodzenie – zależy od zasad przyjętych przez pracodawcę, a nie od powszechnego przepisu prawa.
- Roszczenie pracownika – nie powstaje wyłącznie dlatego, że firma nie bierze udziału w akcji.
Co zrobić, gdy firma przystąpiła do akcji?
Najpierw sprawdź firmowy komunikat lub regulamin i uzgodnij termin z przełożonym. Wolne może przypadać na początek albo koniec dnia, a w niektórych organizacjach także w jego środku, jeśli taki sposób przewidziano w wewnętrznych zasadach i nie narusza przepisów o czasie pracy, w tym wymaganym odpoczynku dobowym.
W firmach pracujących zmianowo, produkcyjnie lub w trybie ciągłym termin może być ustalany elastycznie. Ostateczne rozwiązanie powinno uwzględniać organizację pracy oraz zasady przyjęte przez pracodawcę. W razie wątpliwości właściwym źródłem informacji będzie dział HR albo bezpośredni przełożony, nie zaś sam Kodeks pracy.
Najważniejsze jest to, że „Dwie godziny dla rodziny” są dobrowolnym benefitem lub rozwiązaniem przyjętym przez firmę, a nie ustawowym prawem każdego pracownika.
