W planie urlopów należy ująć całą pulę urlopu wypoczynkowego z wyjątkiem 4 dni urlopu na żądanie. Oznacza to 16 dni przy wymiarze 20 dni albo 22 dni przy wymiarze 26 dni. Trzeba też zaplanować co najmniej jedną część wypoczynku obejmującą 14 kolejnych dni kalendarzowych.
Ile dni urlopu trzeba zaplanować?
Wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi co do zasady 20 dni, gdy staż urlopowy jest krótszy niż 10 lat, albo 26 dni po osiągnięciu co najmniej 10-letniego stażu. Z planu urlopów wyłącza się 4 dni urlopu na żądanie, które również należą do puli urlopu wypoczynkowego.
| Roczny wymiar urlopu | Dni ujmowane w planie | Dni urlopu na żądanie poza planem |
|---|---|---|
| 20 dni | 16 dni | 4 dni |
| 26 dni | 22 dni | 4 dni |
| Wymiar proporcjonalny | Cała pula pomniejszona o maksymalnie 4 dni na żądanie | Do 4 dni |
Podane wartości dotyczą pracownika zatrudnionego przez cały rok na pełny etat. Przy pracy na część etatu albo zatrudnieniu tylko przez część roku wymiar urlopu ustala się proporcjonalnie. Osoba podejmująca pierwszą pracę nabywa prawo do urlopu stopniowo, po 1/12 rocznego wymiaru za każdy miesiąc pracy, dlatego jej plan również powinien uwzględniać urlop możliwy do wykorzystania w danym okresie.
Plan powinien uwzględniać taki podział dni, aby co najmniej jedna część urlopu wypoczynkowego obejmowała 14 kolejnych dni kalendarzowych. Do tego okresu wliczają się także dni wolne od pracy, na przykład weekendy. Nie chodzi więc o 14 dni roboczych.
Co wchodzi do planu urlopów?
Podstawą tworzenia planu jest art. 163 Kodeksu pracy. Pracodawca bierze pod uwagę wnioski pracowników, ale jednocześnie musi zapewnić normalny tok pracy. W planie ujmuje się zarówno urlop należny za bieżący rok, jak i urlop zaległy.
| Rodzaj urlopu | Czy ujmuje się go w planie? | Najważniejsza zasada |
|---|---|---|
| Urlop bieżący | Tak | Powinien zostać wykorzystany w roku, za który przysługuje |
| Urlop zaległy | Tak | Co do zasady należy udzielić go najpóźniej do 30 września następnego roku |
| Urlop na żądanie | Nie | Do 4 dni w roku pozostaje poza planem urlopów |
Urlop na żądanie nie jest dodatkowym urlopem. Cztery dni mieszczą się w ogólnym wymiarze 20 albo 26 dni, ale pracodawca nie wpisuje ich do planu. Jeżeli pracownik nie wykorzysta ich w danym roku, niewykorzystane dni tracą charakter urlopu na żądanie i stają się zwykłym urlopem wypoczynkowym.
Plan może obejmować także pracowników zatrudnionych na czas określony, w wymiarze odpowiadającym przewidywanemu okresowi zatrudnienia. Gdy zmieni się wymiar urlopu, przedłuży się umowa albo pracownik przedstawi dokumenty wpływające na staż urlopowy, plan może wymagać aktualizacji.
Jak tworzyć plan urlopów?
Kodeks pracy nie narzuca jednego formularza ani szczegółowego układu planu. W praktyce dokument powinien jasno wskazywać pracowników, okres, którego dotyczy, oraz zaplanowane terminy urlopów. Proces może przebiegać w kilku etapach:
- Zebranie propozycji terminów – pracodawca przyjmuje informacje o preferowanych terminach urlopu.
- Weryfikacja potrzeb firmy – sprawdza, czy nieobecności nie zagrożą obsadzie i ciągłości pracy.
- Ułożenie harmonogramu – uwzględnia bieżący i zaległy urlop oraz 14-dniowy okres wypoczynku.
- Zatwierdzenie dokumentu – plan przyjmuje pracodawca lub osoba upoważniona.
- Podanie planu do wiadomości – pracownicy otrzymują informację w sposób przyjęty w zakładzie pracy.
Dobrze przygotowany plan powinien zawierać co najmniej:
- okres, którego dotyczy plan;
- imiona i nazwiska pracowników lub inne oznaczenia pozwalające ich zidentyfikować;
- terminy urlopu bieżącego i zaległego;
- informację pozwalającą sprawdzić, czy zaplanowano dłuższy, 14-dniowy wypoczynek;
- zasady zgłaszania zmian i składania wniosków urlopowych.
Plan może być roczny, półroczny albo kwartalny. Przepisy nie wymagają, aby obejmował cały rok kalendarzowy. Krótszy okres ułatwia reagowanie na zmiany w organizacji pracy, ale plan roczny daje większą przewidywalność przy długich nieobecnościach i zastępstwach.
Czy zawsze trzeba tworzyć plan urlopów?
Nie w każdym zakładzie pracy plan urlopów musi powstać. Zgodnie z art. 163 Kodeksu pracy pracodawca może zrezygnować z jego tworzenia, gdy nie działa u niego zakładowa organizacja związkowa. Jeżeli organizacja związkowa działa, rezygnacja z planu wymaga jej zgody.
Brak planu nie oznacza, że pracownik może sam wybrać dowolny termin urlopu. W takim przypadku termin ustala się indywidualnie, w porozumieniu pracownika z pracodawcą.
Przy podejmowaniu decyzji o formie planowania pracodawca powinien uwzględnić:
- liczbę pracowników i możliwość zapewnienia zastępstw;
- okresy zwiększonego zapotrzebowania na pracę;
- wnioski i uzasadnione potrzeby pracowników;
- ryzyko kumulacji urlopów w jednym miesiącu lub zespole.
Plan urlopów a wniosek urlopowy
Plan urlopów jest narzędziem organizacyjnym. Samo umieszczenie terminu w planie nie oznacza jeszcze, że pracownik może automatycznie rozpocząć urlop. Urlopu udziela pracodawca, dlatego w zakładzie, w którym obowiązuje procedura składania wniosków, pracownik powinien złożyć wniosek i uzyskać jego akceptację.
Plan staje się wiążącą informacją organizacyjną po podaniu go do wiadomości pracowników. Nie wyklucza to jednak zmian. Termin może zostać przesunięty na umotywowany wniosek pracownika albo z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy. Zmiany mogą być potrzebne także przy chorobie, innej usprawiedliwionej nieobecności, zmianie zatrudnienia lub powstaniu dodatkowego wymiaru urlopu.
W praktyce nie należy rezerwować bezzwrotnych wyjazdów wyłącznie na podstawie planu. Bezpieczniej poczekać na akceptację konkretnego wniosku urlopowego. Samowolne niepojawienie się w pracy, nawet przy terminie wpisanym do planu, może zostać potraktowane jako nieusprawiedliwiona nieobecność.
Plan wskazuje przewidywany termin wypoczynku, ale dopiero udzielenie urlopu przez pracodawcę pozwala pracownikowi legalnie rozpocząć nieobecność.
Liczba dni do zaplanowania wynosi więc najczęściej 16 albo 22, zależnie od podstawowego wymiaru urlopu. W planie trzeba uwzględnić urlop bieżący i zaległy, pozostawiając poza nim cztery dni na żądanie oraz zapewniając co najmniej jeden 14-dniowy okres wypoczynku.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego terminu urlopu lub stosowania przepisów Kodeksu pracy warto skonsultować sprawę z prawnikiem prawa pracy albo Państwową Inspekcją Pracy.