Mały ZUS ile wynosi? Przewodnik dla przedsiębiorców

Masz jednoosobową firmę i zastanawiasz się, ile wynosi Mały ZUS w najbliższych latach. Chcesz płacić niższe składki, ale boisz się, że coś źle policzysz albo przegapisz termin. W tym przewodniku znajdziesz konkretne kwoty, zasady i proste przykłady liczenia Małego ZUS i Małego ZUS Plus.

Czym jest Mały ZUS i Mały ZUS Plus?

Od kilku lat przedsiębiorcy mogą wybierać między pełnymi składkami na ubezpieczenia społeczne a różnymi ulgami. W praktyce funkcjonują trzy główne etapy: ulga na start, preferencyjne składki ZUS (Mały ZUS) oraz Mały ZUS Plus zależny od dochodu. Każdy etap ma inne zasady, inną podstawę składek i inny limit czasu trwania.

Dzięki temu osoba, która dopiero rozwija działalność lub ma niewielkie przychody, nie jest od razu obciążona pełnym ZUS-em. W dobrze ułożonej kolejności ulg możesz płacić niższe składki nawet przez 66 miesięcy trwania biznesu. Chodzi o 6 miesięcy ulgi na start, 24 miesiące preferencyjnych składek oraz 36 miesięcy Małego ZUS Plus.

Mały ZUS – preferencyjne składki przez 24 miesiące

Mały ZUS w potocznym znaczeniu to najczęściej właśnie preferencyjne składki ZUS. Obowiązują po zakończeniu ulgi na start i trwają maksymalnie 24 miesiące kalendarzowe. Podstawa wymiaru składek wynosi wtedy 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2025 roku minimalna pensja to 4666 zł, więc podstawa preferencyjna wynosi 1399,80 zł.

Od tej kwoty liczone są składki emerytalna, rentowa, wypadkowa i dobrowolna chorobowa. W 2025 roku daje to około 443 zł miesięcznie z chorobowym lub około 409 zł bez chorobowego. Do tego zawsze dochodzi pełna składka zdrowotna, wyliczana osobno od formy opodatkowania.

Mały ZUS Plus – składki zależne od dochodu

Mały ZUS Plus to nowsza ulga, skierowana do przedsiębiorców z niższymi dochodami, którzy mają już za sobą okres ulgi na start i preferencyjnych składek. Podstawa składek nie jest tu ryczałtowa, ale liczona od przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku. Dzięki temu osoba zarabiająca mniej płaci niższy ZUS niż ktoś o wyższych dochodach.

Ustawodawca wprowadził też przedziały, w których musi zmieścić się podstawa. W Małym ZUS Plus nie może być ona niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia i jednocześnie nie może przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na dany rok. Ulga dotyczy wyłącznie ubezpieczeń społecznych. Składkę zdrowotną przedsiębiorca płaci zawsze w pełnej wysokości.

Mały ZUS ile wynosi w 2025 i 2026 roku?

Najczęstsze pytanie brzmi: ile tak naprawdę co miesiąc wychodzi przelew do ZUS przy różnych ulgach. Odpowiedź zależy od roku, rodzaju ulgi i oczywiście od Twojego dochodu. Warto więc rozdzielić temat na trzy sytuacje: klasyczny Mały ZUS (preferencyjny), Mały ZUS Plus w 2025 roku oraz Mały ZUS Plus w 2026 roku.

Trzeba też pamiętać o jednym ograniczeniu, które często umyka w natłoku liczb. Łącznie z Małego ZUS Plus możesz korzystać 36 miesięcy w ciągu 60 miesięcy prowadzenia działalności. ZUS od 2026 roku traktuje każdy miesiąc, w którym choć jeden dzień był objęty ulgą, jako pełny miesiąc do limitu.

Ile wynosi Mały ZUS w 2025 i 2026 roku?

W 2025 roku Mały ZUS rozumiany jako składki preferencyjne, liczone od 30% płacy minimalnej, daje obciążenie społeczne około 443 zł z chorobowym lub około 409 zł bez chorobowego. Do tej kwoty musisz doliczyć składkę zdrowotną. Nie ma tu limitu przychodu – liczy się jedynie okres pierwszych 24 miesięcy prowadzenia działalności po uldze na start.

W 2026 roku pojawia się inna wartość Małego ZUS dla nowych przedsiębiorców. Wysokość składek społecznych wyniesie wtedy 420,86 zł bez chorobowego lub 456,18 zł z chorobowym. Różnica wynika z innej płacy minimalnej i odpowiednio przeliczonej podstawy składek. Przedsiębiorca wciąż płaci dodatkowo pełną składkę zdrowotną według wybranej formy opodatkowania.

Ile wynosi Mały ZUS Plus w 2025 roku?

W 2025 roku podstawa Małego ZUS Plus musi mieścić się w przedziale od 1 399,80 zł do 5 203,80 zł. To odpowiednio 30% minimalnej płacy i 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Jeśli wyliczona podstawa z dochodu wychodzi niższa lub wyższa, stosuje się jeden z tych limitów.

Przykładowo przedsiębiorca o bardzo niskim dochodzie, który z wyliczeń wychodzi poniżej 1399,80 zł, i tak zapłaci składki od właśnie 1399,80 zł. Z kolei osoba o wysokim dochodzie, dla której wyliczenia przekraczałyby 5203,80 zł, zapłaci składki od 5 203,80 zł, a nie od pełnego faktycznego dochodu. To rozwiązanie chroni zarówno najmniejszych, jak i tych, u których dochód jest już zbliżony do poziomu, gdzie bardziej opłaca się przejść na duży ZUS.

Ile wynosi Mały ZUS Plus w 2026 roku?

W 2026 roku zmieniają się widełki podstawy. Dla przedsiębiorców na Małym ZUS Plus podstawa składek nie może być niższa niż 1441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia w styczniu 2026 roku. Górny limit to 5652,00 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Dobrze pokazuje to przykładowe wyliczenie z dochodem rocznym 67 500 zł przy prowadzeniu działalności przez cały rok. Podstawa Małego ZUS Plus wyniesie wtedy 2773,98 zł, podczas gdy przy dużym ZUS-ie byłaby to pełna kwota 5652 zł. To przekłada się na zauważalną różnicę w składkach społecznych.

Widać, że przy tej konfiguracji Mały ZUS Plus obniża miesięczne obciążenie społeczne o prawie 900 zł. W dalszym ciągu składka zdrowotna jest liczona osobno i nie korzysta z ulgi dochodowej.

Niższe składki w ramach Małego ZUS Plus można opłacać maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu kolejnych 60 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej.

Jak obliczyć podstawę Małego ZUS Plus?

Wzór na podstawę Małego ZUS Plus wygląda na pierwszy rzut oka skomplikowanie, ale po rozpisaniu krok po kroku staje się dość przejrzysty. Całość opiera się na rocznym dochodzie i liczbie dni faktycznego prowadzenia działalności w poprzednim roku kalendarzowym.

Przepisy mówią wprost, że to dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej jest punktem wyjścia dla wyliczeń. Jeżeli w kosztach ujęto składki ZUS za przedsiębiorcę lub osoby współpracujące, dochód trzeba o te składki powiększyć przed rozpoczęciem obliczeń.

Jak policzyć średni dochód?

Żeby dojść do kwoty stanowiącej podstawę dla Małego ZUS Plus, trzeba kolejno wykonać kilka działań. W praktyce sprowadzają się one do policzenia, ile średnio zarabiałeś miesięcznie, a potem do obcięcia tej kwoty o połowę.

Standardowa ścieżka wygląda tak:

• ustalasz roczny dochód z działalności gospodarczej za poprzedni rok,
• dzielisz ten dochód przez liczbę dni kalendarzowych, w których faktycznie prowadziłeś działalność,
• mnożysz wynik przez 30, żeby otrzymać przeciętny miesięczny dochód,
• przeciętny miesięczny dochód mnożysz przez 0,5, co daje podstawę składek społecznych,
• zaokrąglasz wynik do pełnych groszy.

Osoby na karcie podatkowej bez zwolnienia z VAT albo na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych zamiast dochodu biorą do obliczeń roczny przychód. Ten przychód mnożą przez współczynnik 0,5 i dopiero taki wynik porównują z limitami podstawy.

Jak sprawdzić limity podstawy?

Po wyliczeniu podstawy trzeba ją jeszcze skontrolować względem widełek przewidzianych na dany rok. To bardzo ważny etap, bo bez tej kontroli łatwo zawyżyć lub zaniżyć składki, co ZUS prędzej czy później wyłapie.

Dla 2025 roku podstawa musi zawierać się między 1399,80 zł a 5203,80 zł. Dla 2026 roku od 1441,80 zł do 5652,00 zł. Jeśli Twoje wyliczenie jest poza tym zakresem, po prostu przyjmujesz wartość dolnego albo górnego limitu. Dopiero od tak ustalonej kwoty liczysz konkretne składki według stawek procentowych.

Podstawa Małego ZUS Plus nigdy nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia ani wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus?

Nie każdy przedsiębiorca spełnia warunki ulgi. ZUS dokładnie określa, dla kogo jest Mały ZUS Plus i kiedy traci się do niego prawo. Warto sprawdzić te zasady zawczasu, żeby uniknąć korekt deklaracji i dopłaty składek wstecz.

Najważniejsze kryteria dotyczą przychodu, czasu prowadzenia działalności, formy rozliczeń podatkowych oraz relacji z byłym pracodawcą. Do tego dochodzi limit czasu trwania samej ulgi w ramach 60-miesięcznego okresu.

Warunki przychodowe i czas prowadzenia firmy

Podstawowy warunek to przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku. Musi on być niższy lub równy 120 000 zł. Jeśli przekroczysz ten próg choćby o złotówkę, Mały ZUS Plus na kolejny rok nie będzie dostępny.

Drugi warunek dotyczy okresu prowadzenia firmy. Działalność musi być prowadzona przez minimum 60 dni kalendarzowych w poprzednim roku. Jeżeli firma działała krócej, prawo do Małego ZUS Plus w kolejnym roku nie przysługuje. Łącznie z tej ulgi możesz korzystać 36 miesięcy w każdym kolejnym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności.

Kiedy ulga nie przysługuje?

Z ulgi nie skorzystasz w kilku konkretnych sytuacjach. Najczęściej problem pojawia się wtedy, gdy ktoś przechodzi z etatu na działalność i dalej świadczy identyczne usługi na rzecz byłego pracodawcy. W takiej konfiguracji Mały ZUS Plus jest wyłączony.

Ulgą nie są objęte także osoby, które:

• rozliczają się kartą podatkową i jednocześnie korzystają ze zwolnienia z VAT,
• prowadziły działalność w poprzednim roku krócej niż 60 dni,
• w pełni wykorzystały limit 36 miesięcy Małego ZUS Plus w danym 60-miesięcznym okresie,
• nie dopełniły formalności zgłoszeniowych do ZUS w wymaganym terminie.

Od 2026 roku zasada 36 miesięcy na 60 miesięcy obowiązuje na nowych, jednolitych zasadach. Każdy miesiąc, w którym choć jeden dzień był objęty ulgą, liczony jest jako pełny miesiąc do limitu. To oznacza, że nie da się „zaoszczędzić” miesięcy przez krótkie przerwy w korzystaniu z Małego ZUS Plus.

Jak zgłosić się do Małego ZUS Plus?

Sam fakt spełnienia warunków nie wystarczy. Żeby korzystać z niższych składek, trzeba poprawnie przerejestrować się w ZUS i pilnować terminów. Gdy przegapisz datę zgłoszenia, prawo do ulgi na dany rok przepada, nawet jeśli przychód i dochód mieszczą się w wymaganych limitach.

Procedura wygląda inaczej w zależności od tego, czy w poprzednim roku byłeś na dużym ZUS-ie, na preferencyjnych składkach, czy już korzystałeś z Małego ZUS Plus. Jeśli ulga trwa dalej i nadal spełniasz warunki, nie ma potrzeby ponownego zgłoszenia. Zmieniają się jedynie kwoty na deklaracji ZUS DRA cz. II albo RCA cz. II.

W przypadku przejścia z dużego ZUS-u lub z preferencyjnych składek na Mały ZUS Plus trzeba wykonać konkretną sekwencję kroków:

1. wyrejestrować się z dotychczasowego ubezpieczenia, składając formularz ZUS ZWUA z kodem tytułu ubezpieczenia, z którego rezygnujesz,
2. zgłosić się ponownie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych na formularzu ZUS ZUA lub ZUS ZZA z kodem 05 90 albo 05 92,
3. po zakończeniu miesiąca złożyć deklarację ZUS DRA z częścią II lub ZUS RCA cz. II, w której wykażesz nową podstawę i wysokość składek.

Terminy są tutaj bardzo rygorystyczne. Jeżeli działalność była prowadzona już w poprzednim roku, na zgłoszenie do Małego ZUS Plus masz czas do 31 stycznia danego roku. Gdy prawo do ulgi powstaje w trakcie roku, na przykład po zakończeniu okresu preferencyjnych składek, zgłoszenia trzeba dokonać w ciągu 7 dni od dnia zmiany tytułu do ubezpieczeń.

Dokumenty możesz złożyć elektronicznie przez PUE ZUS lub program Płatnik, wysłać pocztą albo dostarczyć osobiście do oddziału. W każdym wariancie to data wpływu do ZUS decyduje o tym, czy zmieściłeś się w wymaganym terminie.