Słownik custom publishing

Wybierz literę:

A  B  C  D  E F  G   I  J   K   L  Ł M   N   O  P   R   S Ś  T   W   Z

 

 

A

Abstrakcja na okładce

Wykorzystanie ilustracji, będącej barwną plamą, nie przedstawiającej konkretnego przedmiotu czy osoby. Tzw. „bezpieczne rozwiązanie” dla firm, które proponują usługi lub produkty o charakterze trudnym do przedstawienia za pomocą konkretnych obrazów.

Akapit

Sposób dzielenia łamu na mniejsze fragmenty w celu zwiększenia czytelności, a także zaznaczenia nowej myśli. Akapity mogą mieć wcięcie akapitowe lub rozpoczynać się od nowego wersu bez wcięcia, od początku szpalty.

Akcent

Element wyróżniający się, nadający całości określony charakter. Jego obecność na stronie sprawia, że to właśnie na nim czytelnik skupia uwagę w pierwszej kolejności. Używa się go do podkreślenia znaczenia na danej kolumnie określonej, najważniejszej tam, treści.

Analiza numeru

Zadanie mające na celu ocenę działań związanych przygotowaniem i wydaniem publikacji i udoskonalanie publikacji. Magazyn analizują członkowie zespołu redakcyjnego po wydaniu każdego numeru biuletynu firmowego.

Ankieta

Narzędzie do badania opinii wielu czytelników w jednym czasie dotyczących np. zawartości i formuły magazynu. Podstawową formą badań jest ankieta redakcyjna załączana do magazynu.

Antykwa

Kroje pisma łacińskiego, wzorowane na starorzymskich napisach, o pionowo zestawionych, zaokrąglonych i zróżnicowanych pod względem grubości liniach rysunku. Obecnie dominujący typ krojów, wśród pism drukarskich.

Apla

Jednolite tło, nałożone jedną farbą dowolnego koloru, służące jako podkład pod tekst lub grafikę.

Artykuł wstępny

Artykuł pisany najczęściej przez redaktora naczelnego, który ma pełnić rolę przewodnika po biuletynie, zwracając uwagę na najciekawsze lub najważniejsze materiały w danym numerze.

Autoryzacja

Weryfikacja przez bohatera artykułu wypowiedzi zacytowanych
w tekście i wyrażenie zgody na ich publikację w biuletynie w ustalonej treści. Autoryzacja odbywa się przed publikacją i najczęściej dotyczy wywiadów.

 

B

Badania czytelnicze

Badania mające na celu zebranie opinii czytelników i ich oceny zawartości merytorycznej, graficznej, językowej biuletynu. Badania czytelnicze mają zazwyczaj trzy formy: badania telefonicznego, spotkań bezpośrednich z czytelnikami lub ankiety dołączonej do magazynu.

Belka

Pasek wypełniony kolorem, znajdujący się np. na górze strony pod nazwą działu.

Bękart

Samotnie pozostawiony ostatni wiersz akapitu na górze łamu. Jest to błąd w składzie, który powinna skorygować korekta techniczna gazety przed skierowaniem jej do dalszej obróbki. Graficy powinni go unikać, przygotowując skład.

Biuletyn

Jedno z najpopularniejszych narzędzi wykorzystywanych do komunikacji z pracownikami firmy (biuletyn wewnętrzny) lub też klientów czy partnerów (biuletyn zewnętrzny).

Bigowanie

Proces zaginania papieru po wydrukowaniu gazety, umożliwiający złożenie arkuszy drukarskich do formatu gazety.

Bitmapa

Obraz w grafice rastrowej, dwuwymiarowej, gdzie określone jest położenie i kolor każdego piksela.

Blacha

Wyrażenie to jest określeniem żargonowym i oznacza stronę w gazecie, która zawiera sam tekst, bez żadnej grafiki, zdjęć, elementów podnoszących atrakcyjność strony.

Bold

Pogrubienie kroju pisma, stosowany najczęściej w tytułach, leadach oraz dla podkreślenia znaczenia szczególnie istotnych treści w składanym tekście.

 

C

CMYK

Skrót pierwszych liter nazw czterech podstawowych kolorów stosowanych w druku kolorowym.
C to cyjan
M to madżenta
Y to yellow
K to black (K zostało użyte zamiast B od angielskiego black, by uniknąć pomyłki z B-blue. Można to również określać jako karbon lub key color).
W tym trybie kolorów przygotowuje się wszelkie materiały do druku biuletynu, w tym również zdjęcia, które aparat fotograficzny zapisuje w trybie RGB (R-red, G-green, B-blue).

Cromalin

Potoczne określenie odbitki próbnej, wykonywanej przed oddaniem materiałów do drukarni. Służy do akceptacji kolorów zawartych w biuletynie. Jest także wzorem kolorystycznym dla drukarni. Nazwa cromalin jest nazwą handlową firmy Du Pont. Cromaliny wykonuje się w technice tradycyjnej, czyli z diapozytywów (klisz). Inne metody wykonania próby kolorów to matchprint lub ozasol, a także proof, wykonywany techniką cyfrową.

Cyfry nautyczne

Znaki cyfr arabskich, zaprojektowane dla niektórych krojów pisma w taki sposób, aby jak najmniej różniły się od liter. Osiągnięto to poprzez nadanie niektórym znakom wydłużeń górnych, innym zaś dolnych.

Czasopismo

Druk, ukazujący się cyklicznie, w określonych terminach, pod tym samym tytułem, zaopatrzony w numerację ciągłą. W zależności od częstotliwości ukazywania się, czasopismo może być dziennikiem, tygodnikiem, dwutygodnikiem, miesięcznikiem, kwartalnikiem, półrocznikiem lub rocznikiem.

Czcionka

Podstawowy materiał zecerski w składzie ręcznym. Czcionki wykonywane były ze stopów metali, tworzyw sztucznych lub drewna.

Częstotliwość

Inaczej periodyczność, określa, jak często ukazuje się biuletyn firmowy. Najczęściej biuletyny mają częstotliwość miesięczną lub kwartalną.

Czołówka

Określenie używane zwłaszcza w dziennikach komercyjnych i oznacza główny materiał na pierwszej stronie gazety. Określenie to stosuje się również w biuletynach firmowych.

Czytelnictwo

Parametr, który określa, ilu czytelników czyta dany tytuł prasowy. W prasie komercyjnej czytelnictwo jest jednym z najważniejszych parametrów, określających sytuację pisma na rynku. W biuletynie firmowym czytelnictwo jest również ważne. Chociaż biuletyny zazwyczaj otrzymuje każdy czytelnik lub większość z nich, nie każdy sięga po biuletyn i nie każdy czyta je w równym stopniu.

 

D

Deseń

Układ elementów dający wrażenie wzoru. Zastosowanie deseniu jako elementu dekoracyjnego na stronie magazynu jest częstym zabiegiem wzbogacającym graficzny układ strony.

Diagram

Uproszczone przedstawienie w sposób graficzny rozmaitych danych, struktur, zależności, wykorzystywane do obrazowania wiedzy z wielu dziedzin. Wykresy mogą mieć formy: słupkowe (poziome i pionowe), kołowe („torciki”), liniowe lub postać schematów np. prezentujących struktury organizacyjne.

Doskład

Dostarczenie w ostatniej chwili przez redakcję do studia DTP niewielkiej części materiału, która musi być dołączona do złożonej już wcześniej większości. Mogą to być np.: aktualności, wstępniak czy drobne ogłoszenia.

Dobór czcionek

Jeden z ważniejszych elementów w projektowaniu graficznym biuletynów. Przyjęło się zasadę, że do tekstów stosuje się zazwyczaj czcionki szeryfowe, ponieważ łatwiej się wtedy czyta tekst, natomiast do tytułów czcionki bezszeryfowe – jako lepiej widoczne, bardziej wybijające się. Oczywiście, nie trzeba koniecznie sztywno trzymać się tej zasady. Należy tylko pamiętać, aby nie przesadzić z liczbą krojów i odmian czcionek zastosowanych w jednym projekcie.

dpi

Określenie to pochodzi od angielskiego zwrotu „dots per inch” i oznacza liczbę plamek przypadająca na cal długości. W biuletynach firmowych wykorzystuje się tę miarę m.in. do określenia jakości zdjęć. Dobrej jakości zdjęcia do druku powinny mieć ok. 300 dpi.

Druk cyfrowy

Druk, który odbywa się bezpośrednio z plików przygotowanych do druku, a nie z klisz, z których następnie robi się specjalne płyty montowane na maszynie drukarskiej.

Druk fleksograficzny

Charakterystyczną cechą tego rodzaju druku jest zastosowanie elastycznej, wypukłej formy drukowej, wykonanej najczęściej z polimeru. Pozwala ona drukować na różnych powierzchniach o zmiennej grubości i fakturze. W tej technice wykorzystuje się szybko schnące i dobrze przylegające farby, co sprawia, że druk fleksograficzny wykorzystywany jest przede wszystkim w produkcji opakowań.

Druk płaski

Podstawowa technika druku powszechnie stosowana w biuletynach firmowych polega na tym, że wszystkie elementy na wydrukowanej stronie są na tym samym poziomie.

Dywiz

Potocznie nazywa się go krótkim myślnikiem. Dywiz stosuje się przy przenoszeniu wyrazów oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych i tylko w wyjątkowych sytuacjach można między nim, a słowami, które łączy, stosować spację, np. w zdaniu „Słowo X może mieć jedno- lub dwuznaczny sens, w zależności od kontekstu, w którym je przedstawimy”.

DTP

Określenie to pochodzi od angielskiego zwrotu „Desktop Publishing” i oznacza zakres prac związanych z przygotowaniem materiałów do druku, m.in. projektowanie stron, skład i łamanie, nanoszenie korekt, przygotowanie zdjęć, przygotowanie plików do drukarni.

 

E F

Edukowanie

Edukowanie jest jednym z podstawowych celów biuletynu firmowego, który ma za zadanie pogłębiać wiedzę pracowników lub klientów czy partnerów firmy z konkretnej dziedziny.

Edycja specjalna

Okazjonalne wydanie czasopisma, rocznika, książki lub albumu, związane z jubileuszem, szczególnym wydarzeniem. Oprawa graficzna wydania specjalnego jest atrakcyjniejsza, odświętna, wykonana ze szczególną starannością. Firmy, zlecając takie prace agencjom wydawniczym, przykładają do nich szczególną wagę.

Ekslibris

Znak własności egzemplarza książki w postaci małej kompozycji graficznej, na którą mogą składać się inicjały bądź imię i nazwisko właściciela oraz drobny element graficzny. Ekslibris zwykle umieszczany jest na wewnętrznej stronie okładki jako mała, papierowa wklejka lub stempel.

EPS

Jeden z formatów zapisywania plików grafiki wektorowej. Obrazy grafiki wektorowej mają tę przewagę na plikami grafiki rastrowej, że można je powiększać oraz zmieniać ich proporcje bez straty jakości.

Errata

Jest to wykaz błędów w treści publikacji, które zostały wychwycone dopiero po wydrukowaniu książki, podawany zazwyczaj na oddzielnej kartce wkładanej na początek publikacji. Errata obecnie jest już bardzo rzadko stosowana.

Felieton

Jest jednym z gatunków dziennikarskich. W felietonie autor skupia się przede wszystkim na zaprezentowaniu własnych poglądów, swojego stosunku do problemu, a nie na opisywaniu faktów, tak jak w informacji. Felieton powinien być napisany lekko, z elementami języka literackiego, pełnić bardziej funkcję rozrywkową, niż edukacyjną czy informacyjną, skrzyć się dowcipem, anegdotą, aluzją, grą słów. Może również zawierać cytaty, wypowiedzi innych osób.

Falcowanie

Jedna z technik jednokrotnego lub wielokrotnego składania arkuszy papieru wykorzystywana przez drukarnię. Celem falcowania jest uzyskanie odpowiedniego formatu i liczby stron składki danej publikacji.

Farby w poligrafii

Ze względu na przeznaczenie, farby drukarskie można podzielić na:
• akcydensowe,
• dziełowe,
• ilustracyjne,
• gazetowe itp.
Najczęściej używanym rodzajem farby jest czerń drukarska. Do druku kolorowego używa się zestawów farb drukarskich, składających się z farb: niebieskiej, czerwonej, żółtej i czarnej (CMYK), których kombinacja pozwala na uzyskanie wszystkich innych barw. Do druku jednobarwnego lub dla uzyskania bardzo konkretnego koloru używa się farb z systemu Pantone.

Filtr

W fotografii jest to płaska nasadka nakładana na obiektyw, zmieniająca wygląd obrazu w celu przyciemnienia, rozjaśnienia, uwypuklenia pewnych elementów zdjęcia lub nadania mu poprzez barwę odpowiedniego nastroju.
W programach do obróbki zdjęć filtry to rodzaj efektów, mających podobne zadanie jak w fotografii, ale o znacznie bardziej rozbudowanych możliwościach przekształcania obrazu, jakich nie dają filtry fotograficzne.

Folia matowa

Forma uszlachetnienia papieru po wydrukowaniu biuletynu firmowego. Najczęściej stosuje się ją na okładce gazet. Jest nie tylko uszlachetnieniem, stanowi również warstwę ochronną okładki. Folia matowa najczęściej jest przezroczysta. W dotyku przypomina satynę.

Font

Jest to pojęcie używane najczęściej przez grafików komputerowych jako synonim czcionki w jej elektronicznej postaci. Font to komplet liter, cyfr i innych znaków, za pomocą których można napisać jednorodny tekst. Krój czcionki np. wytłuszczonej lub pochyłej to najczęściej już inny font.

Forma dziennikarska

Jest to sposób przedstawiania treści materiału. Jest wiele form dziennikarskich. Najczęściej w biuletynach firmowych stosowane są: informacja, artykuł publicystyczny, wywiad, reportaż, felieton.

Format pliku graficznego

Format pliku w informatyce to ustalony standard zapisu informacji w pliku danego typu, gdzie sposób kodowania informacji lub danych zależy od zastosowanej aplikacji. Jako nośniki informacji graficznych służą pliki graficzne. Najprościej można podzielić je na formaty plików grafiki rastrowej i grafiki wektorowej.
Najpopularniejsze formaty dla plików rastrowych, wykorzystywanych do druku, to: tif, jpg, bmp, psd (format Adobe Photoshop) oraz gif i png – częściej stosowane w grafice internetowej. Formaty plików wektorowych to np.: eps, ai (format Adobe Illustrator), cdr (format Corel Draw). Istnieją również formaty plików powstałych w programach do składu, takie jak: qxd (QuarkXPress) czy indd (Adobe Indesign).

Format publikacji

Tym pojęciem określa się format biuletynu firmowego po wydrukowaniu i oprawie. Najczęstszym formatem magazynów korporacyjnych jest A4 (210 mm x 297 mm). Na rynku panuje tendencja do zmniejszania formatu na bardziej kwadratowy, jednak nieznacznie różniący się wymiarami od A4.

FTP

Określenie jest skrótem od angielskiego wyrażenia File Transfer Protocol (protokół transmisji danych). Protokół ten umożliwia przesyłanie plików między dwoma serwerami, np. agencji przygotowującej biuletyn i klienta. FTP wykorzystuje się do przesyłania bardzo dużych plików, które innym sposobem (np. e-mailem) wysyłałyby się znacznie dłużej.

 

G

Galeria zdjęć

Sposób przedstawienia większej liczby zdjęć np. w biuletynie elektronicznym. Jak wiemy, biuletyny elektroniczne rządzą się innymi niż biuletyny drukowane prawami, jeśli chodzi o projektowanie graficzne. Artykuł, który ma charakter fotoreportażu lub jest zilustrowany dużą liczbą zdjęć, musi zostać zakomponowany inaczej niż na kolumnach w gazecie. Prostą i przejrzystą metodą prezentacji zdjęć w newsletterze jest stworzenie galerii, w której możemy powiększać i przeglądać poszczególne zdjęcia.

Gamut

Zakres barw możliwy do odwzorowania przez dane urządzenie. Należy zatem pamiętać, że dany kolor wyświetlany przez nasz monitor nie musi wyglądać identycznie po wydrukowaniu. W programie Adobe Photoshop jest funkcja gamut warning, która właśnie ostrzega o niemożności odwzorowania barwy wyświetlanej na monitorze.

Gif

Skrót od angielskiego wyrażenia Graphics Interchange Format. Jest to jeden z formatów plików graficznych, używany najczęściej w Internecie. Gif może zawierać animacje, które wykorzystuje się najczęściej na stronach internetowych.

Gilosz

Zawiły rysunek ornamentowy, wykonany z wielu cienkich linii krzywych, zestawionych w różnorodnych kombinacjach, posiadający cechy uporządkowania i konsekwencji oraz zbliżoną gęstość na całej powierzchni. Stosowany jest jako trudne do podrobienia tło. Gilosza używa się do zabezpieczenia druku w różnego rodzaju papierach wartościowych i innych dokumentach. Może też mieć charakter dekoracyjny. Występuje samodzielnie (np. na wewnętrznych stronach okładki ważnych dokumentów) lub jako tło dla innych elementów, np. na banknotach.

Główka czcionki

Główka czcionki znajduje się na górnej (czołowej) powierzchni metalowego prostopadłościanu, którym jest forma drukowa i ma kształt drukowanego znaku. Płaska powierzchnia główki stanowi tzw. oczko odbijające w trakcie drukowania znaki pisarskie.

Gotyk (pismo gotyckie)

Rodzina krojów pisma opartych na alfabecie łacińskim, o bardzo ozdobnych konturach. Początki tego pisma sięgają XI w. W powszechnym użyciu pismo gotyckie występowało od XIII w. i było używane w Europie Zachodniej i Środkowej do późnego średniowiecza. Wyparte zostało przez tzw. pismo humanistyczne w XV w. W polskim druku pismo gotyckie zachowało się do XVII w. Dopiero u schyłku XVII w. pojawiają się już całe książki drukowane okrągłą italiką.

Gradient

Jest to pojęcie z grafiki komputerowej, które oznacza płynne przejście między co najmniej dwoma kolorami. W biuletynach firmowych najczęściej wykorzystuje się je, by złagodzić intensywność dużych powierzchni kolorów (aple).

Grafika rastrowa

Jest to jeden z dwóch podstawowych rodzajów grafiki. Pliki grafiki rastrowej (bitmapy) zawierają piksele. W każdym z pikseli obrazka rastrowego zawarta jest informacja o jego kolorze, natomiast liczba pikseli oznacza wysokość i szerokość obrazka. Zmiana parametrów grafiki rastrowej powoduje utratę jakości obrazka.

Grafika wektorowa

Drugi z podstawowych typów grafiki, w której każdy obrazek jest traktowany jak figura geometryczna. Obrazy grafiki wektorowej mają tę przewagę na plikami grafiki rastrowej, że można je powiększać oraz zmieniać ich proporcje bez straty jakości.

Gramatura papieru

Określa m.in. grubość papieru stosowanego do druku biuletynów firmowych. Jego wartość określa się według wagi 1 m² arkusza papieru wyrażanego w gramach. W biuletynach firmowych najczęściej stosuje się gramatury papierów w przedziale 100–200 g.

 

I

Ilustracja

Obraz, fotografia, rysunek lub inny element graficzny dodany do tekstu, mający go uzupełniać, objaśniać albo ozdabiać.

Impozycja

To ułożenie w odpowiedniej kolejności w wersji elektronicznej poszczególnych stron gazety w całe arkusze, tak by po wydrukowaniu i złożeniu arkuszy, zachowana była odpowiednia kolejność stron biuletynu.

Indeks dolny

Formatowanie znaków polegające na obniżeniu dolnej linii znaku (poniżej linii wiersza) w stosunku do znaków sąsiadujących i zmniejszeniu jego rozmiaru.

Indeks górny

Formatowanie znaków polegające na podwyższeniu dolnej linii znaku w stosunku do znaków sąsiadujących i zmniejszeniu jego rozmiaru. Indeksy stosuje się w zapisach chemicznych, matematycznych i przypisach.

Infografika

To graficzne przedstawienie informacji, najczęściej liczbowych (tabele, wykresy, zestawienia). Infografika ma na celu przedstawienie treści, które w tekście byłyby mniej czytelne i zwiększenie atrakcyjności przekazywanych informacji.

Informacja (gatunek dziennikarski)

Informacja jest jedną z najkrótszych i najczęściej stosowanych form dziennikarskich. Powinna być napisana jak najprostszym językiem, zawierając w sobie najważniejsze informacje. Każda dobra informacja powinna odpowiadać na podstawowe pytania: Kto? Co? Gdzie? Kiedy? Dlaczego? Z jakim skutkiem? Drugą regułą jest zasada odwróconej piramidy. Najważniejsze informacje powinny znaleźć się w pierwszej części tekstu.

Informacja zwrotna

Jest to przekaz czytelników, kierowany najczęściej do redakcji biuletynu, będący reakcją na materiały publikowane w magazynie firmowym. Im więcej jest informacji zwrotnych od czytelników, tym biuletyn jest cenniejszym narzędziem komunikacji firmowej.

Inicjał

Jest to pierwsza litera tekstu rozpoczynającego łam z tekstem lub daną część tekstu, najczęściej pisana ozdobnym krojem czcionki o wielkości znacznie większej niż podstawowy krój czcionki używany w tekście.

Insert

To dodatkowe materiały, które wkładane są najczęściej luzem do biuletynu. Mogą mieć postać np. ulotki, dodatkowej publikacji czy CD. Często biuletyny z insertem są foliowane, aby dodatkowy materiał w dystrybucji nie wypadł, jest to też forma zwrócenia uwagi czytelnika na dodatkową zawartość w biuletynie.

Integracja

Jeden z ważnych celów biuletynu firmowego, częściej wewnętrznego niż zewnętrznego. Integrowanie może być realizowane poprzez stworzenie platformy wymiany wiedzy, doświadczeń oraz opinii pracowników, możliwość udziału w pracach redakcji, publikację relacji z imprez firmowych, pokazywanie pracowników na łamach gazety przy okazji wydarzeń, w których brali udział, narodzin dzieci pracowników firmy, ślubów kadry itp.

Interaktywność

Cecha dobrego biuletynu, która polega na publikowaniu treści skłaniających czytelników do komunikacji z redakcją biuletynu, wymianie opinii, doświadczeń.

Interlinia

To odległość między następującymi po sobie liniami tekstu. Ustawienie odpowiedniej wielkości interlinii w danym tekście ułatwia jego czytanie i niweluje efekt zmęczenia oczu przy czytaniu, zwłaszcza dłuższych tekstów.

Introligatorstwo

To rodzaj działalności poligraficznej, którego zadaniem jest oprawa materiałów do określonej wcześniej postaci, czyli np. biuletynu w oprawie zeszytowej po wydrukowaniu przez drukarnię.

ISBN

Międzynarodowy Standardowy Numer Książki z angielskiego International Standard Book Number. Indywidualny numer dziesięciocyfrowy, który nadaje się książkom w celu rejestracji i identyfikacji w systemie ISBN.

ISSN

Skrót ISSN pochodzi od nazwy angielskiej International Standard Serial Number (międzynarodowy znormalizowany numer wydawnictw ciągłych). ISSN umożliwia identyfikację prasy – publikacji o nieustalonym zakończeniu, ukazujących się cyklicznie, opatrzonych wspólnym tytułem i powiązanych numerycznie lub chronologicznie.

Italik

Synonim kursywy, czyli każdej pochyłej odmiany pisma w postaci czcionki, stosowanej do składania wyróżnień.

 

J

Jakość druku

Zależy od kilku czynników, przede wszystkim od:
• przygotowania materiałów w studiu graficznym,
• doboru odpowiedniego podłoża (papieru),
• standardu maszyn drukarskich i ich prawidłowej kalibracji.
Ważne są tu także wprawne oko i doświadczenie drukarza, od którego zależy spasowanie kolorów i czujność, czy ustawione parametry się nie zmieniają podczas pracy maszyn.

Jednoznaczne odsyłacze

Są istotnym elementem publikacji. Od nich zależy, czy czytelnikowi łatwo będzie odnajdywać wzrokiem właściwe elementy. Do takich odsyłaczy zaliczyć możemy: strzałki informujące o kontynuacji tekstu na kolejnej stronie lub krótkie notatki z numerem strony, gdzie znajduje się dalszy ciąg artykułów w gazetach, znaki końca tekstu, jeśli nie ma tam nazwiska autora. Szczególną uwagę należy też zwrócić na przypisy i odnośniki, które pojawiają się w tekście, aby ich opisy pojawiły się również na końcu artykułu. Czasem się zdarza, że w tekście mamy gwiazdkę lub numer przypisu, których treść jest zagubiona, co wprowadza czytelnika w błąd.

Język

To jedno z najważniejszych narzędzi, którego używamy do przekazywania informacji czytelnikom. Powinien być prosty, zrozumiały i wolny od błędów interpunkcyjnych, ortograficznych czy stylistycznych.

Jpeg

To obecnie najpopularniejszy format zapisu plików grafiki bitmapowej. Popularność zawdzięcza przede wszystkim doskonałej kompresji informacji zawartych w pliku, dzięki czemu zajmuje zdecydowanie mniej miejsca niż np. format tiff, przy zachowaniu dobrej jakości.

Justowanie

To formatowanie określonej części lub całości tekstu. Podstawowe formy justowania wykorzystywane w biuletynach firmowych to:
justowanie blokowe – tekst wyrównany jest od lewej do prawej strony szpalty;
justowanie w chorągiewkę – tekst wyrównany do lewego lub prawego marginesu;
justowanie centralne – tekst wyrównany jest centralnie, w osi.

 

K

Kalendarium

Treść merytoryczna, ułożona chronologicznie i wpisana w stylistykę kalendarza, zawierająca podział na lata, miesiące, tygodnie lub dni, z oznaczeniem świąt, rocznic, ważnych wydarzeń w historii firmy itp. Umieszczając kalendaria w magazynach, należy dbać o ich logiczne komponowanie, czytelność i odpowiednią wielkość czcionek, a także estetykę projektu.

Kalibracja monitora

To ustawienie monitora w taki sposób, by wiernie odzwierciedlał barwy i ich natężenie w stosunku do wydruku. Kalibracja monitora pozwala uniknąć przykrych niespodzianek w postaci różnicy barw między wydrukowaną gazetą i monitorem.

Kapitaliki

Czcionki o rysunku liter dużych (wersalików), lecz o wielkości i grubości oczka liter małych (bez wydłużeń górnych i dolnych). Znajdują zastosowanie przy wyróżnianiu słów lub krótkich wyrażeń – np. haseł w słownikach, nazw własnych w podręcznikach, tytułów i śródtytułów.

Kerning

Jest to regulowanie odstępów między poszczególnymi literami w danym kroju czcionki. Zazwyczaj kerning ustawiony jest automatycznie, natomiast w niektórych rodzajach pisma, a zwłaszcza, gdy wielkość użytego kroju jest znaczna, czasem niektóre litery mogą na siebie „nachodzić”. Wpływa to na czytelność liter i całych wyrazów. Wtedy trzeba je ręcznie odsunąć od siebie aż uzyskamy zadowalający efekt.

Kolumna

Potocznie nazywana stroną w gazecie, często kolumna mylona jest ze szpaltą, która jest tylko składową kolumny.

Kompresja danych

Polega na zmniejszeniu wielkości pliku lub plików, by zajmowały mniej miejsca niż w pierwotnej wersji. Kompresja może być bezstratna lub stratna. Pierwsza z nich pozwala na późniejsze odtworzenie pierwotnej wersji pliku, w drugiej sytuacji odzyskanie jakości wyjściowej jest niemożliwe.

Konspekt

Konspekt przygotowuje się najczęściej przed rozpoczęciem pisania tekstu. Służy on do uporządkowania struktury tekstu i przyporządkowania do niej poszczególnych myśli, wątków, materiałów. Przygotowanie konspektu zdecydowanie ułatwia pracę nad tekstem.

Koordynator

To osoba, która w ramach zespołu redakcyjnego biuletynu firmowego koordynuje wszelkie prace związane z tworzeniem magazynu, monitoruje autorów tekstu, pilnuje terminów, organizuje spotkania redakcji.

Korekta

Korekta ma na celu poprawianie błędów językowych, interpunkcyjnych, ortograficznych, językowych, stylistycznych we wszelkich materiałach tekstowych.

Korekta techniczna

Korekta techniczna dotyczy przede wszystkim błędów, które powstają podczas składu i łamania gazety, głównie tekstowych: wdowów, sierot, szewców oraz innych błędów. Może również obejmować kompozycję stron i elementy graficzne umieszczone na poszczególnych stronach.

Korytarz

Błąd w składzie tekstowym, polegający na niewłaściwym uszeregowaniu odstępów w większej liczbie kolejnych wierszy. W efekcie tworzą się przerwy w spoistości składu, które tworzą korytarze pionowe lub ukośne.

Krój pisma

Jest jednym z trzech parametrów każdego fontu obok wielkości i odmiany. Krój nadaje czcionce unikalny charakter. Wiele popularnych czcionek: Arial, Times New Roman łatwo jest rozpoznać właśnie po kroju.

Kwartalnik

Obok miesięczników, jedna z najczęściej wybieranych częstotliwości ukazywania się biuletynów firmowych. Kwartalnik to gazeta ukazująca się co 3 miesiące, 4 razy w roku.

 

L

Laminowanie

Inaczej zwane jest foliowaniem. Laminowanie to forma uszlachetnienia papieru po wydrukowaniu biuletynu firmowego. Najczęściej stosuje się ją na okładce gazet. Jest to nie tylko uszlachetnienie, stanowi również warstwę ochronną okładki. Folia matowa najczęściej jest przezroczysta. W dotyku przypomina satynę.

Lead

To krótka (do trzech, czterech zdań) zapowiedź tego, co czytelnik znajdzie w artykule. Wszystkie dłuższe teksty (mniej więcej powyżej 2500 znaków) powinny mieć swój lead.

Legenda

Tekst dołączony do mapy, wykresu czy schematu, zawierający objaśnienie symboli i znaków zastosowanych w infografice.

Ligatura

Czcionka lub font, w których oczko (obraz) zawiera dwie (co najmniej) połączone litery w postaci jednego wspólnego, nowego znaku, np. w połączeniu liter „fi”. Wówczas kropka z litery „i” stanowi jednocześnie kulkę na końcu litery „f”. Innym przykładem tak zbudowanego znaku są litery „f” i „l” stojące na wspólnym szeryfie (w tym wypadku stopce). Ligatury są specjalnie tworzonymi znakami pisarskimi dla grup liter najczęściej występujących w wyrazach, które zawierają znaki o kolidującym ze sobą rysunku.

Linia cięcia

Inaczej nazywa się ją również sznytem. Linie cięcia to cienkie kreski, które pokazują, w którym miejscu ma być przycięty arkusz drukarski, aby po wydrukowaniu gazeta miała odpowiedni format.

Liniatura rastra

Liniatura to parametr, który wyraża się w liniach na cal (lines per inch – lpi) i określa, ile rzędów kropek obok siebie przypada na konkretną długość obrazu. Im więcej, tym w materiale na stronie jest więcej szczegółów. W biuletynach zazwyczaj stosuje się liniaturę 150-175 lpi.

Linie pisma

Teoretyczne linie proste, poziome i równoległe do siebie, wyznaczające granice rysunku liter oraz pozostałych znaków w czcionkach i fontach. Są to linie odniesienia, wobec których wyznacza się znaki, ponieważ ich obrys nie zawsze musi być z tymi liniami styczny.
Główne linie pisma:
• podstawowa linia pisma (bazowa, główna, normalna, ang. baseline) to linia pokrywająca się z dolną krawędzią liter majuskułowych i minuskułowych, bez wydłużeń dolnych, np. A, B, C, a, b, c;
• dolna linia pisma (ang. descender) – linia pokrywająca się z dolną krawędzią minuskuł, z wydłużeniami dolnymi, np. g, j, p;
• średnia linia pisma (ang. x-height) pokrywa się z górną krawędzią minuskuł, bez wydłużeń górnych, np. a, c, e;
• górna linia pisma (ang. ascender) – linia pokrywająca się z górną krawędzią majuskuł oraz minuskuł, z wydłużeniami górnymi, np. A, B, C, b, d, f.

List zapowiadający

Narzędzie, którego możemy używać przed wydaniem każdego numeru gazety. Jego celem jest wzbudzenie zainteresowania czytelników lekturą pisma. List zapowiadający (najlepiej w formie e-maila) to krótka zapowiedź tego, co znajdziemy w numerze i kiedy magazyn się ukaże.

List podsumowujący

To analogiczny do listu zapowiadającego e-mail, które będzie podsumowywał numer, a przede wszystkim skłaniał do wypowiadania się o zawartości numeru i dyskusji na tematy poruszane w magazynie. Dzięki temu możemy stworzyć forum wymiany informacji i opinii bardzo cenne dla każdej redakcji dbającej o dobry poziom biuletynu.

Literówka

Jest to błąd w tekście wynikający najczęściej z błędnego zapisania konkretnego słowa i polega na przestawieniu szyku konkretnych liter w słowie, pominięciu jakiejś litery, zapisania jej bez ogonka (np. a-ą, e-ę), powtórzenia dwóch tych samych liter itp.

 

Ł M

Łącze interaktywne (link)

Element nawigacyjny, ułatwiający poruszanie się między dokumentami lub różnymi miejscami w tym samym dokumencie. Funkcja przydatna jest szczególnie w dokumentach wielostronicowych. Pozwala np. tworzyć aktywny spis treści, gdzie po kliknięciu w wybrany tytuł, wyświetla się właściwa strona.

Łączenie krojów pisma

Przez wiele lat zaprojektowano ogromną liczbę krojów pisma i ich odmian. Przy projektowaniu makiety czasopisma należy uważać, by nie popaść w przesadę w doborze zbyt dużej liczby różnorodnych fontów.
Oczywiście nie oznacza to, że wszystkie elementy na stronie, takie jak: tytuły, leady, teksty, podpisy do zdjęć czy wyimki mają być pisane tym samym fontem lub tą samą rodziną kroju. Nie powinno się jednak wykorzystywać więcej niż 3–4 różnych krojów na stronie. Trzeba też zadbać, aby różne fonty spełniały swoje zadanie, czyli np. w przypadku długich tekstów były czytelne. Tytuły mają przyciągać wzrok, a wyimki ożywiać stronę. Jednocześnie muszą one wszystkie współgrać ze sobą na kolumnie.

Łam

Zazwyczaj jeden z trzech lub czterech pionowych bloków na stronie przeznaczonych do umieszczenia w nim tekstu. Jeżeli np. mamy trzy łamy, mówimy o „łamaniu na trzy”. Łam różni się od szpalty tym, że ma określone wysokość i szerokość. Szpalta natomiast tylko szerokość.

Łamanie

Jest to sformatowanie tekstu, grafiki i innych elementów zawartych
w danym materiale do biuletynu firmowego według ustalonego wcześniej projektu gazety.

Majuskuła

Jest to każda z wielkich liter występujących w alfabecie. Zamiennie do majuskuły używa się też określenia wersalik.

Makieta (layout)

Szablon, stały układ kompozycyjny publikacji. Zawiera wzorcowy sposób rozmieszczenia tekstów, tytułów, grafiki, wyróżnień lub innych elementów kolumny w całym projekcie biuletynu.

Maska

Zaznaczony przy użyciu specjalnych narzędzi obszar rysunku. Wszystkie piksele obrazka, objęte maską, mogą być poddawane edycji, a pozostałe wokół są chronione przed zmianami.

Marginalia

Uwagi dotyczące treści, umieszczone na zewnętrznych marginesach książki.

Margines

Jest to część kolumny (strony biuletynu), która znajduje się między ustalonym wcześniej obszarem tekstu i grafiki, a krawędzią arkusza papieru. Wyróżniamy marginesy: górne, dolne, lewe i prawe. Marginesy lewe i prawe powinny być tej samej wielkości, natomiast marginesy dolne i górne mogą nieznacznie różnić się od siebie wymiarem.
Dobrze ustawione marginesy dają w gazecie poczucie przestrzeni na stronach, przez co lepiej czyta się materiały na stronie. Zbyt wąskie marginesy powodują efekt niepotrzebnego „ścisku” na kolumnie.

Mediewal

Nazwa odmiany czcionki w grupie pism antykwowych, której cechami charakterystycznymi są: niewielkie zróżnicowane grubości kresek, łagodne przejścia od linii cienkich do grubszych oraz zakończenia liter skośnymi lub poziomymi szeryfami, opartymi na łukach koła.

Metafora

Środek stylistyczny, używany w języku, aby poprzez zaskakujące połączenie sformułowań lub znaczeń, w sposób nieco “zawoalowany”, pokazać ich podobieństwo.

Miesięcznik

Periodyk ukazujący się co miesiąc. Jest to najbardziej preferowana częstotliwość ukazywania się czasopism, magazynów, w tym biuletynów firmowych.

Minuskuła

W przeciwieństwie do majuskuły, minuskuła to każda mała litera
alfabetu.

Mora

Mora jest to negatywny efekt nakładania się rastra w druku rastrem klasycznym. Najbardziej widoczny efekt mory powstaje po zeskanowaniu wydrukowanego obrazu. Widać wtedy coś w rodzaju nałożonej na obraz siatki, która sprawia, że jest on mniej czytelny.

Motto

Zdanie, cytat lub sentencja podkreślająca myśl przewodnią tekstu lub jego części. W magazynach firmowych umieszcza się je na ogół na początku tekstów, w okolicach tytułu i leadu.

Mowa fatyczna

Używanie różnego rodzaju słów lub poruszanie tematów, które mają na celu nawiązanie lub podtrzymanie rozmowy. Mowy fatycznej często używa się np. gdy spotykamy się z osobą, z którą mamy przeprowadzić wywiad. Mowa fatyczna ułatwia nam nawiązanie kontaktu i przygotowuje „grunt” pod kolejną część rozmowy.

 

N

Nadruk

Nałożenie jednego elementu graficznego na drugi. Stosuje się go np. w celu uniknięcia błędów drukarskich.

Nadtytuł

Jest uzupełnieniem tytułu, umieszcza się go nad tytułem. Zazwyczaj pełni funkcję informacyjną, gdy tytuł jest potoczny. W zależności od konwencji i wyboru osób tworzących biuletyn może on być bardzo krótki, dosłownie jedno- lub dwuwyrazowy lub dłuższy, zawierający nawet kilkanaście słów. Nadtytuły zazwyczaj stosuje się w dłuższych tekstach, by czytelnik dowiedział się więcej o artykule i jego zawartości, a w konsekwencji zachęcił się do lektury.

Nadzór produkcyjny

Czynności mające na celu kontrolę każdego z etapów produkcji biuletynu, poczynając od przygotowania odbitki próbnej, poprzez kontrolę diapozytywów lub plików cyfrowych aż po druk arkuszy i oprawę biuletynu, konfekcjonowanie.

Nagłówek

Napis umieszczony nad tekstem, a także górna, wyodrębniona tytułowa część pierwszej kolumny czasopisma.

Nakład

Jest to liczba jednorazowo wydrukowanych egzemplarzy np. biuletynu firmowego.

Nasycenie

Intensywność barwy w obrazie. Barwa bardziej nasycona postrzegana jest jako żywa, mniej nasycona jako blada i przytłumiona.

Naświetlanie

Etap przygotowania materiałów do druku polegający na naświetleniu na klisze (diapozytywy) zawartości stron gazety. W druku czterokolorowym, na każdą stronę gazety przypadają cztery klisze odpowiadające kolorom CMYK. Klisze służą następnie drukarni do przygotowania blach drukarskich.

Nawiasy

Znaki pisarskie używane zazwyczaj parami. Służą do ujmowania w nie fragmentów tekstu, komentarzy, wyjaśnień lub uzupełnień. W matematyce wskazują kolejność działań. Wyróżniamy kilka rodzajów nawiasów: okrągłe, kwadratowe, klamrowe, ostrokątne. Częstym błędem, popełnianym przy stosowaniu nawiasów, jest wstawianie spacji pomiędzy nawias a znak w niego ujmowany.

 

O

Objętość publikacji

Ustalona liczba arkuszy wydawniczych lub drukarskich.

Oblewanie

Tekst w szpaltach, biegnący wokół zdjęcia lub elementu graficznego.

Odsyłacz

Informacja o przenoszeniu tekstu. Znaczek wskazujący kontynuację tekstu na następnej stronie. Krótki napis informujący o dalszej części tekstu na innej stronie (niekoniecznie następnej).

Offset

Jedna z technik druku płaskiego, obecnie najbardziej popularna, wykorzystywana powszechnie do druku biuletynów firmowych. Podstawowy podział tej techniki obejmuje druk arkuszowy i rolowy. W pierwszym z nich publikacje drukuje się na arkuszach papieru, w drugiej zadrukowywany jest papier na roli, wykorzystuje się go do druku dużych nakładów publikacji.

Okładka

Pierwsze dwie i ostatnie dwie strony wielokartkowego wydawnictwa. Okładka chroni jego wnętrze czyli wkład. Może być wykonana z takiego samego papieru co wkład lub grubszego, kartonu, tektury, a nawet innych materiałów. Okładka to pojęcie w liczbie pojedynczej. Składa się z dwu okładzin bocznych i ewentualnie trzeciej – w postaci grzbietu.

Oficjałka

Sformułowanie używane do określenia bardzo oficjalnych, zazwyczaj napisanych urzędowym językiem tekstów.

Oprawa

Sposób wykończenia wielokartkowego wydawnictwa poprzez określenie w jaki sposób okładka jest połączona z jego wnętrzem czyli wkładem. Najczęstsze oprawy to: zeszytowa, w której wszystkie kartki są przeszyte drutem (podobnie do zszywacza biurowego) oraz klejona. Oprawa zeszytowa ma grzbiet w postaci krawędzi, klejona ma grzbiet płaski.

Ornament

To zazwyczaj element zdobniczy części tekstu, używany do tytułów, inicjałów czy innych jeszcze elementów tekstu.

 

P

Pagina

To liczba określająca numer strony, umieszczona zazwyczaj w części dolnej lub górnej (zwykle w książkach) publikacji.

Pantone

Wzorcowa skala barw określanych numerami, opracowana przez amerykańską firmę Pantone Inc. Skala ta używana jest w poligrafii do określania konkretnych kolorów.

Perforacja

To otwory umieszczone w jednej linii, w prasie ułatwiają oddzielenie pewnego fragmentu gazety (np. ankiety, kuponu) od reszty strony.

Piksel

Najmniejszy punkt, jaki można narysować na ekranie komputera. Liczba pikseli w pionie i w poziomie określa rozdzielczość monitora.

Poddruk

To inaczej tło strony gazety, zawierające najczęściej elementy graficzne, które urozmaicają zawartość kolumny.

Podtytuł

Jest uzupełnieniem tytułu, umieszcza się go pod tytułem. Zazwyczaj pełni funkcję informacyjną, gdy tytuł jest potoczny. W zależności od konwencji i wyboru osób tworzących biuletyn może być bardzo krótki, dosłownie jedno- lub dwuwyrazowy lub dłuższy, zawierający nawet kilkanaście słów.

Portrait i landscape

Para określeń stosowanych w interfejsach programów komputerowych, definiująca układ strony. Portrait oznacza pionowy układ strony, a landscape – poziomy.

Półpauza

Znak typograficzny w postaci poziomej kreski, usytuowany w pobliżu średniej linii pisma.
Półpauzę stosuje się w tekstach dialogowych, przy zaznaczaniu zakresów, w zdaniach wtrąconych. Należy pamiętać, że stosując półpauzę w zakresach, czy to liczb, czy dat, nie stawiamy spacji między wyrazami a półpauzą.

Półrocznik

To cykl wydawniczy zakładający, że biuletyn firmowy ukazuje się co 6 miesięcy.

Półton

Fotografia lub rysunek przekształcony we wzór składający się z malutkich punkcików. Za pomocą techniki nazywanej „półtonowaniem” uzyskuje się odcienie szarości. Technika ta oparta jest na matrycach półtonowych „komórek”, z których każda może zawierać punkt o różnych rozmiarach. Jeżeli punkty są duże, zlewając się ze sobą, tworzą czarne powierzchnie. Jeżeli punkty są małe, oglądane z daleka, stwarzają wrażenie szarości.

Próbnik kolorów

To zestaw próbek kolorów oraz ich opis. Próbnik służy do precyzyjnego określenia konkretnych barw. Jest wiele różnych próbników, najczęściej przy tworzeniu biuletynów firmowych używa się próbników kolorów CMYK i Pantone.

Przenoszenie wyrazów (hyphenation)

Stosuje się je głównie w składzie tekstu justowanego, pomaga uniknąć zbyt dużych przestrzeni między wyrazami i sprawia, że tekst jest przyjemniejszy dla oka. Należy jednak unikać zbyt wielu przeniesień jeden pod drugim w szpalcie i uważać przy przenoszeniu wyrazów obcojęzycznych, ponieważ program może zastosować dla nich polskie zasady dzielenia wyrazów.

 

R

Ramka

Krótki tekst uzupełniający, notka, informacja dodatkowa, dane liczbowe, wyodrębnione graficznie i dodane do tekstu podstawowego.

Raster

Zbiór punktów o różnej wielkości, ułożonych w strukturze siatki, tworzących półtony w obrazie.

Recenzja

Forma dziennikarska rzadko stosowana w biuletynach. Ma na celu ocenę przedmiotu recenzji poprzez analizę, testy. Powinna zawierać rekomendację osoby oceniającej.

Reprint

Powtórne wydanie starej książki, gazety z możliwie wiernym zachowaniem cech oryginału.

Reportaż

Wykorzystuje wiele innych form dziennikarskich i ma na celu przedstawienie zdarzenia, problemu lub jakiejś osoby lub grupy osób.

Retusz

Ma na celu uzyskanie lepszego efektu końcowego zdjęcia m.in. poprzez zwiększenie kontrastu, odpowiednie kadrowanie, zmianę nasycenia barw czy rozjaśnienie.

RGB

Skrót pierwszych liter nazw trzech podstawowych kolorów. R to red (czerwony) G to green (zielony) B to blue (niebieski). Jest to najbardziej popularny tryb wyświetlania barw. W RGB wyświetlane są kolory na monitorach komputerów.

Rozdzielczość

Jakość obrazu cyfrowego określana przez ilość punktów w jednym calu. Im wyższa rozdzielczość (dpi) obrazu, tym lepsza jakość wydruku.

Rozkładówka

Dwie „widzące się” strony po rozłożeniu gazety, czyli np. strona 2-3, 4-5 itd.

Rynna (gutter)

Odstęp pomiędzy szpaltami w przypadku więcej niż jednego łamu. Odległość ta nie powinna być zbyt mała, żeby nie zmniejszać czytelności tekstu.

 

S Ś

Sierota

Pozostawiony na końcu wiersza jednoliterowy spójnik bądź przyimek.

Spad

To obszar od krawędzi arkusza papieru do krawędzi drukowanej publikacji oznaczonej sznytami. Spady, zazwyczaj o długości 5 mm, stosuje się, by (zwłaszcza na kolorowych aplach) po przycięciu do odpowiedniego formatu, nie zostawały białe fragmenty arkusza papieru.

Spot kolor

Kolor dodatkowy, dodawany kiedy nie można uzyskać żądanego koloru z barw procesowych (CMYK), np. złoty, srebrny lub gdy w publikacji występuje kolor firmowy określony numerem Pantone.

Strony widzące

Dwie sąsiednie strony wielostronicowej publikacji, które są jednocześnie widoczne, gdy publikacja ta jest otwarta na którejś ze stron. Są to strony lewa i prawa. W naszym obszarze kulturowym przyjęte jest, że lewa jest parzysta, tzn. ma parzysty numer strony, prawa zaś jest nieparzysta.

Sznyt

Inaczej nazywa się go również linią cięcia. Sznyty to cienkie kreski, które pokazują, w którym miejscu ma być przycięty arkusz drukarski, aby po wydrukowaniu gazeta miała odpowiedni format.

Szpalta

Termin był pierwotnie używany w zecerstwie. Oznaczał pierwszy, surowy skład tekstu, o określonej szerokości wierszy, a długości (ilości wierszy) wynikającej z objętości tekstu. Obecnie w składzie komputerowym określa się tak blok tekstu na stronie. Strona (kolumna) może dzielić się na kilka szpalt.

Szparówka

Zdjęcie, z którego usunięto tło, pozostawiając główny obiekt.

Szpigiel

Jest to ogólna makieta gazety, widok „z lotu ptaka” na poszczególne strony, ich kolejność i zawartość. Służy do planowania zawartości merytorycznej biuletynu, kolejności publikacji poszczególnych materiałów na stronach.

Sztancowanie

Jest to wykrawanie z arkusza papieru konkretnych kształtów, których nie można uzyskać, krojąc arkusz na gilotynie. Sztancowanie stosuje się zazwyczaj przy pracach o nietypowych kształtach.

Śródtytuł

Stosuje się je w dłuższych tekstach. Śródtytuły umożliwiają klarowne podzielenie tekstu na części i pozwalają czytelnikowi zorientować się, o czym jest dany fragment artykułu.

 

T

Tablet graficzny

Urządzenie służące do rysowania w komputerze. Składa się ze specjalnej podkładki i rysika. Jest w stanie przekazać siłę nacisku i kąt nachylenia narzędzia. Może również zastępować myszkę komputerową.

Tracking

Równomierne odsuwanie lub przybliżanie do siebie znaków w tekście, możliwość regulowania odległości pomiędzy znakami w całym tekście lub w jego wybranym fragmencie, funkcja dostępna w programach do składu i łamania publikacji, procesorach tekstu oraz innych programach pracujących z tekstem w trybie graficznym.

True Type

Format fontów wymyślony przez firmę Adobe. Stał się najbardziej popularnym formatem fontu stosowanym zarówno na platformie Mac, jak i PC.

Twarda spacja

Niewidzialnie łączy ze sobą dwa wyrazy i nie pozwala łamać w danym miejscu wiersza. Stosowana np. w celu nie pozostawiania samotnych spójników na końcach wierszy.

Tygodnik

Magazyn ukazujący się w cyklu tygodniowym. Biuletyny firmowe rzadko ukazują się co tydzień, zdecydowanie częściej taką częstotliwość mają newslettery elektroniczne.

Typografia

Graficzne kształtowanie tekstu za pomocą dostępnych krojów pisma, projektowanie rozkładu elementów graficznych w drukowanych publikacjach.

Temat przewodni (cover story)

To artykuł lub kilka artykułów poświęconych jednemu tematowi, który w danym numerze pisma jest najważniejszy. Cover story tłumaczy się zazwyczaj jako temat z okładki, gdyż właśnie najczęściej grafika lub zdjęcie dotyczące tekstu numeru jest dominujące na pierwszej stronie biuletynu. Wzmacnia je też odpowiednia zajawka na okładce.

Tiff

Jeden z formatów zapisu plików grafiki bitmapowej. Zajmuje zdecydowanie więcej miejsca niż format jpg, ale za to zachowuje lepszą jakość.

Tinta

Jest to jednolite tło dowolnego koloru, które zawiera mniej niż 100 proc. wybranej barwy.

Tytuł

Jest wizytówką tekstu. Od niego najczęściej zależy, czy czytelnik zdecyduje się na lekturę tekstu, czy nie. Tytuł powinien być jak najkrótszy i zawierać w sobie maksimum treści. W biuletynach stosowane są głównie tytuły informacyjne.

 

W

Wcięcie

Zmniejszenie szerokości wersu oznaczające zwykle początek nowego akapitu. Wcięcie może obejmować również kilka wersów, tworząc miejsce na inicjał, wypunktowanie lub inny drobny element graficzny osadzony w tekście.

Wdowa

Wdowa to potoczne określenie błędu łamania tekstu, polegającego na pozostawieniu na początku łamu samotnego końcowego wiersza akapitu (zwanego wierszem zawieszonym).

Wersalik

Czcionka dużej litery alfabetu.

Wielokropek

Znak interpunkcyjny składający się z trzech umieszczonych obok siebie kropek. Wyraża on przerwę lub zawieszenie wypowiedzi. Wstawia się go również przed wyrazami niespodziewanymi dla czytelnika. Ujęty w nawiasy symbolizuje opuszczony fragment tekstu.

Winieta

Winieta jest stałym, ważnym elementem okładki biuletynu firmowego. W jej skład wchodzi przede wszystkim tytuł gazety. W winiecie powinny być zawarte wszystkie elementy i informacje, które wchodzą w skład projektu graficznego okładki, poza zajawkami.

Wybicie

Jest to fragment tekstu, umieszczony zazwyczaj w specjalnie wyróżnionym miejscu na stronie, jako pewnego rodzaju wyeksponowanie czy wyróżnienie konkretnych treści.

Wykres

Graficzna forma przedstawienia danych liczbowych. Najczęściej spotykane rodzaje wykresów to: wykresy słupkowe, kołowe, liniowe, punktowe. Wykresy kołowe i słupkowe często są rysowane w formie przestrzennej, co dodaje im atrakcyjności.

Wykrojnik

To narzędzie do wycinania określonego kształtu z wydrukowanych arkuszy gazety.

Wytłuszczenie

Tekst wydrukowany tłustym (pogrubionym) drukiem.

Wywiad

Jedna z form dziennikarskich, najbardziej atrakcyjna z punktu widzenia czytelnika. Wywiad ma na celu przede wszystkim przedstawienie opinii, poglądów rozmówcy na dany temat.

 

Z

Zajawka

To krótka, zazwyczaj tekstowa zapowiedź artykułu, umieszczona na okładce. Może dotyczyć tematu numeru (wtedy najczęściej wzmocniona jest zdjęciem) lub innego z materiałów zamieszczonych w numerze biuletynu.

Zalewka

Metoda korygowania błędów pasowania, powstających podczas druku obiektów nachodzących na siebie. Zalewki wykonuje się na etapie komputerowego przygotowania do druku np. za pomocą dodania cienkiego konturu wokół elementu o danym kolorze, który jest nadrukowywany na tło lub inny obiekt. Zalewki stosuje się w pracach wektorowych i tekście, nie stosuje się w drukowaniu zdjęć.

Zespół redakcyjny

Zespół osób, zazwyczaj z różnych działów firmy, odpowiadający przede wszystkim za merytoryczny kształt biuletynu firmowego. Pełni znaczącą rolę w rozwijaniu publikacji, dzięki własnej kreatywności, ciągłemu i aktywnemu poszukiwaniu nowych tematów oraz informacji zwrotnej o biuletynie.

Ziarno

Dostrzegalne gołym okiem skupiska ziaren srebra na wywołanym obrazie fotograficznym. Wielkość ziarna zależna jest od czułości materiału fotograficznego i jego obróbki. Czym wyższa czułość, tym większe ziarno. W plikach bitmapowych ziarno może być widoczne po zeskanowaniu odbitki lub kliszy. Natomiast w fotografii cyfrowej występuje zjawisko szumu, który – podobnie jak ziarno – wzrasta wraz z podwyższaniem czułości.

Złoty podział

Podział odcinka na dwie części tak, by stosunek długości dłuższej z nich do krótszej był taki sam, jak całego odcinka do części dłuższej. Złoty podział wykorzystuje się często w estetycznych, proporcjonalnych kompozycjach architektonicznych, malarskich, fotograficznych. Proporcje te znalazły również zastosowanie w poligrafii przy sytuowaniu nagłówków, tytułów, marginesów stronicy, rozmieszczaniu tabel, ilustracji.

Znaki diakrytyczne

Znaki graficzne: kropki, kreski, daszki, ogonki, kółeczka, akcenty itp., używane w alfabetach, umieszczane nad, pod lub wewnątrz litery, oznaczające brzmienie odmienne od brzmienia podstawowego, wyrażanego ową literą albo zaakcentowanie danej głoski. W języku polskim jest dziewięć liter tworzonych za pomocą znaków diakrytycznych (litery diakrytyzowane, litery diakrytyczne): ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż. Dla grafików szczególnie istotna jest dbałość o zgodność znaków diakrytycznych ze stylem pozostałych znaków fontu.

Znaki korektorskie

Uniwersalne znaki, używane przez korektorów do wskazywania błędów w składzie, w celu ich skorygowania.

Zszywki

Metalowe druciki używane do oprawy szytej, zeszytowej, najbardziej popularnej w produkcji biuletynów firmowych.